Phân tích bài thơ Thu ẩm của Nguyễn Khuyến

Bạn đang xem: Phân tích bài thơ Thu ẩm của Nguyễn Khuyến tại pgddttramtau.edu.vn

Đề bài: Phân tích bài thơ “Thu ẩm” của Nguyễn Khuyến.

“Năm gian nhà cỏ thấp,

Con ngõ tối om, đêm thăm thẳm lốm đốm.

Lưng giậu phảng phất màu khói nhạt,

Mặt hồ lấp lánh ánh trăng.”

Da ai nhuộm xanh,

Đôi mắt ông lão cũng đỏ hoe.

Rượu ngon hay ít,

Khoảng năm ba chén say.”

(Thu ẩm)

Rượu, hoa, trăng… vốn là những thú tiêu khiển cao quý của các tao nhân mặc khách ngày xưa. Bài thơ “Nâng chén hỏi trăng” của Lý Bạch được rất nhiều người yêu thích:

“Người nay không thấy trăng xưa

Người trước trăng nay soi

Trước, nay như nước chảy

Hãy xem mặt trăng sáng như thế nào

Chỉ mong được ca hát vui vẻ và thưởng thức chén Quỳnh

Hãy vàng lên, trăng sáng soi muôn đời.”

(Tương tự dịch)

Yên Đổ Tam Nguyên cũng có nhiều câu thơ rất đậm và hay về rượu:

“Khi vui say lúc nào không biết,

Đối mặt với ngọn núi xa xôi.”

(Giao tiếp tại nhà)

“Tôi không no cũng không đói,

Lá rụng, bầu rượu về”.

(Lũ, thăm bạn)

“Rượu ngon không cỏ bạn ơi,

Không mua, không có tiền, không mua…”.

Và còn có “Ẩm thu” – uống mùa thu.

Hình ảnh trung tâm của bài thơ là “Ông già mắt cũng đỏ hoe”. Câu thơ đã diễn tả trạng thái say ngà ngà… đến “say”: “Rượu biết mấy cũng hay, chừng năm ba chén là say”. “Say say” là say nhẹ, say nhẹ, say rồi lăn ra ngủ lúc nào không biết. Đó không phải là say xỉn, buông thả bản thân. Nguyễn Khuyến cao sang lắm, chỉ có “năm ba chén” nhỏ thôi, đúng là “Khi vui, khi say lúc nào không biết” hay “Khi hứng uống thêm năm chén nữa – Buồn thì ngâm thơ” (Đại Lão).

Sáu câu đầu có năm câu mang màu sắc diễn tả cảnh đêm thu khi ngồi uống rượu một mình. Có màu đen huyền của đêm “hẻm tối”. Có ánh sáng “lấp lánh” của đom đóm. Có một màu trắng nhờ ánh “màu khói” nhẹ bay “phất phơ” trên lưng khóm cúc trước sân năm gian nhà cỏ bình dị. Có màu vàng của bóng trăng tan “lấp lánh” trên mặt ao. Có một bầu trời “xanh” kích thích tư duy. Và màu “đỏ” của mắt ông già, của thi nhân đang lặng lẽ uống rượu.

Cảnh vật có đường nét cao, thấp, xa, gần, mảnh, nhạt. Độ “thấp” của ngôi nhà cỏ năm gian. Chiều sâu của đêm và “ngõ tối” ở miền quê chiêm trũng. Cái “rung rinh” nhẹ nhàng của màu khói nhẹ. Cái chiều “thấp thỏm” của “hàng giậu”, cái phẳng lặng của “ao” thu se lạnh trở nên sinh động trong những vòng tròn lấp lánh của “bóng trăng”; khoảng cách, chiều cao, chiều rộng của bầu trời, chân trời, khoảng trũng của đôi mắt “đỏ” đang “say” dường như cùng tồn tại.

Màu sắc ấy, đường nét ấy qua cái nhìn chập chờn, say sưa của nhà thơ. Màu ấy, dòng ấy là màu của tâm tư, dòng của tâm trạng. Còn đâu chén rượu tri âm của lứa đôi “đăng ký ngày trước?”.

“Có khi cùng nhau uống rượu ngon,

Chén tương mộc qua đầy xuân?”.

Giờ đây nhà thơ chỉ uống rượu trong đêm sâu, âm thầm, lặng lẽ và cô đơn. Cao Bạt Quát nửa đầu thế kỷ 19 chỉ biết uống rượu để “giải sầu”. Còn Nguyễn Khuyến “đêm thu này” uống rượu để vơi đi nỗi buồn nhân thế “Rằng các quan nhà Nguyễn đã về lâu rồi”. Uống rượu để tỉnh táo, thức thời nên uống rượu để quên đi nỗi đau cuộc đời: “Có tiếc xuân mà đứng gọi – Hay nhớ nước còn mơ” (Tiếng cuốc kêu tùy hứng). Vợ chết, con chết, bạn thân chết, tuổi già, bệnh tật, Nguyễn Khuyến mượn “năm ba chén rượu” để vơi đi phần nào nỗi buồn hiu quạnh:

“Đời xuôi như độc hạc,

Hình bóng tuổi già như mây.”

(Gửi đến bạn)

Chén rượu của nhà thơ hình như chứa đầy nước mắt? Hai câu kết thúc bằng tiếng nước ngoài, thấm đẫm nỗi buồn mênh mang. Người đọc vô cùng xúc động khi thấy nhà thơ “say” lúc tỉnh, lúc mơ:

“Rượu thì biết là tốt hay xấu,

Khoảng năm ba chén say.”

Cả bài thơ, ngoài nhan đề “Thu ẩm”, không có một chữ mùa thu nào, nhưng câu thơ nào cũng chất chứa một tình yêu mùa thu, tâm hồn mùa thu man dại, dạt dào. Đó là chất thơ độc đáo của bài thơ này. Các từ láy: le te, chập chờn, rung rinh, lấp lánh… cùng các điệp từ “rượu”, “chén”, “say” cho thấy nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ của Nguyễn Khuyến vô cùng tinh tế và phong phú. biểu tượng biểu cảm.

Trước Nguyễn Khuyến gần 500 năm, Nguyễn Trãi đã có câu thơ:

“Đặt một hoặc hai buổi kết bạn

Năm ba chén rượu đổi tên.”

(Đơn ca -10)

Sau khi Nguyễn Khuyến mất gần nửa thế kỷ, nhà thơ Hồ Chí Minh cũng có câu thơ về rượu: “Du kích về uống rượu” (Thu Dã, 1948).

Đó là những chén rượu một thời, cũng là những chén rượu cả đời. Chén rượu thi nhân — chén rượu cao sang.

Các bộ đề lớp 12 khác

Bạn thấy bài viết Phân tích bài thơ Thu ẩm của Nguyễn Khuyến có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Phân tích bài thơ Thu ẩm của Nguyễn Khuyến bên dưới để pgddttramtau.edu.vn có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: pgddttramtau.edu.vn của PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HUYỆN TRẠM TẤU

Nhớ để nguồn bài viết này: Phân tích bài thơ Thu ẩm của Nguyễn Khuyến của website pgddttramtau.edu.vn

Chuyên mục: Văn học

Xem thêm bài viết hay:  Cảm nhận về tác phẩm Mùa lá rụng trong vườn hay nhất (dàn ý - 3 mẫu)

Viết một bình luận